محل كنوني بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي حدود هفتصد سال پيش باغ بزرگي بنام اسفريس بوده است كه شيخ صفي الدين اردبيلي در بخشي از آن باغ به ارشاد و تدريس مريدان خود مي پرداخت . مجموعه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي پس از وفات شيخ صفي در سال 735 ه.ق به وسيله فرزند وي صدرالدين موسي با ساختن يك برج مقبره اي بنام الله الله در محل دفن وي پايه گذاري شد. اين بنا از مقابر برجي شكل با ارزش ايران است و وجه تسميه آن وجود نام مبارك الله در متن ساقه برج با خط بنايي معقلي است. در طول ايام بخصوص پس از شروع حكومت صفويه با توجه به ارادت و احترام خاصي كه پادشاهان صفوي نسبت به جد خود معمول مي داشتند، واحدهايي به صورت بخشهاي الحاقي به مجموعه   قبلي  اضافه شده بطوريكه پس از مرگ شاه اسماعيل

  اولين پادشاه سلسله صفويه او را در كنار قبر شيخ با ساختن گنبدي كوچك به خاك سپردند.

پس از دفن شاه اسماعيل مدفن شيخ صفي با عنوان بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي هم محل دفن جد سلاطين صفويه و هم محل دفن نخستين پادشاه اين سلسله و جدا از آن محل نشر تفكر سياسي مذهبي صفوي و جايگاه حضور بزرگان اين سلسله و كنترل حكومت شد و براي همين در دوره صفوي با عنايت ويژه شاهان اين دوره در نهايت دقت تكميل و تزيين شد تا جائيكه بقعه را با وسعتي نزديك به 21 هزار متر مربع به بهشت موعود خداوندي تشبيه مي كنند.

اين مجموعه با دارا بودن بناهايي از سال 735 هجري قمري تا 1038 ه ق بعنوان يك كلكسيون معماري ، كاشيكاري پرحجم معرق ، نقاشي هاي مطلاي ديواري، صندوق قبور منبت و مشبك ، دربهاي نقره پوش و تالار عجيب چيني خانه هم اينك كانديد ثبت در فهرست ميراث جهاني است.